Vanaf 1 april 2026 geldt een nieuwe regeling voor vrijwillige overuren in België. De federale regering vervangt de bestaande systemen van vrijwillige overuren en relance-overuren door één uniforme regeling. Voor werkgevers betekent dit meer flexibiliteit om tijdelijke werkpieken op te vangen. Werknemers krijgen dan weer de mogelijkheid om extra uren te presteren onder gunstige voorwaarden.
Nieuwe regeling in een notendop
-
- Aantal: voltijdse werknemers kunnen tot 360 (voorheen 240) vrijwillige overuren per jaar presteren (in de horeca kunnen tot 450 vrijwillige overuren worden gepresteerd);
- Fiscaal interessant: 240 (in horeca 360) vrijwillige overuren worden vrijgesteld van RSZ-bijdragen, belastingen of wettelijke overloontoeslagen (de zogenaamde ‘relance-overuren’). De overige 120 (in horeca 90) vrijwillige overuren worden betaald met overloontoeslag en zijn niet vrijgesteld van RSZ-bijdragen en belastingen.
-
- Inhaalrust: de vrijwillige overuren worden uitbetaald zonder dat er recuperatie wordt voorzien.
-
- Document: een schriftelijk akkoord tussen werkgever en werknemer blijft verplicht. Dit akkoord geldt voor 1 jaar en kan stilzwijgend worden verlengd.
Wat zijn die vrijwillige overuren nu juist?
Vrijwillige overuren zijn uren die een werknemer presteert op basis van een voorafgaand en schriftelijk akkoord met de werkgever. Het gaat dus niet om overuren die een werkgever eenzijdig oplegt, maar om extra werk dat in onderling overleg wordt afgesproken. De werknemer kiest er vrijwillig voor om boven zijn of haar normale arbeidsduur te werken, binnen de wettelijke grenzen.
In de praktijk worden vrijwillige overuren vaak gebruikt om tijdelijke werkpieken op te vangen of om de continuïteit van de onderneming te garanderen zonder extra aanwervingen.
Klassieke overuren
Bij overschrijding van de 360 vrijwillige overuren vallen we terug op het klassiek stelsel waarbij een overuren toeslag verplicht toegekend moet worden. De werknemer recupereert vervolgens de gepresteerde overuren aan 100% loon. Deze uren zijn wel onderworpen aan bedrijfsvoorheffing en RSZ-bijdragen.
Wat zijn de voordelen voor werkgever en werknemer?
Voor werkgevers zijn vooral de 240 vrijwillige overuren interessant (‘relance-overuren’). Omdat geen overloon, RSZ-bijdragen of belastingen verschuldigd zijn, blijft de loonkost beperkt.
Voor werknemers kan het plaatje verschillen. De 240 uren leveren een aantrekkelijk nettoloon op, terwijl de bijkomende 120 uren vaak financieel interessant blijven dankzij de wettelijke overloontoeslag en de bestaande fiscale voordelen voor bepaalde overuren. Welke formule het meest voordelig is, hangt af van de individuele situatie.
Geen inhaalrust en geen impact op de interne grens
Vrijwillige overuren geven geen recht op inhaalrust. Daarnaast worden ze niet meegerekend voor de interne grens van de arbeidsduur. Dat maakt het systeem vooral interessant voor ondernemingen die tijdelijke pieken willen opvangen zonder bijkomende administratieve complexiteit.
Schriftelijk akkoord blijft verplicht
Nieuw vanaf 1 april 2026 is dat het schriftelijk akkoord tussen werkgever en werknemer voortaan een geldigheidsduur van één jaar heeft. Na afloop van deze periode wordt het akkoord automatisch verlengd, tenzij één van de partijen hier anders over beslist. Zowel de werkgever als de werknemer behoudt bovendien de mogelijkheid om het akkoord te beëindigen, mits naleving van een opzegtermijn van één maand.
Nieuwe beperkingen voor deeltijdse werknemers
De nieuwe regeling voorziet in beperkingen voor deeltijdse werknemers wat betreft het presteren van vrijwillige overuren. Vanaf 1 april 2026 kunnen zij enkel nog vrijwillige overuren verrichten wanneer er sprake is van een tijdelijke vermeerdering van werk en wanneer zij reeds minstens drie jaar deeltijds tewerkgesteld zijn bij dezelfde werkgever.
Daarnaast worden werknemers die deeltijds werken in het kader van tijdskrediet, loopbaanonderbreking of thematisch verlof uitgesloten van het toepassingsgebied van deze regeling.
Retroactieve inwerkingtreding
Hoewel de wetgeving pas later definitief werd goedgekeurd, bepaalt de wetgever dat de nieuwe regeling retroactief van toepassing is vanaf 1 april 2026.
Dit betekent dat werkgevers er goed aan doen om hun bestaande overeenkomsten grondig te evalueren, zodat deze in lijn zijn met het nieuwe wettelijke kader. Daarnaast is het aangewezen om tijdig nieuwe schriftelijke akkoorden op te stellen met werknemers die vrijwillige overuren presteren.
Tot slot is het belangrijk om ook de payroll- en tijdsregistratiesystemen aan te passen, zodat de verschillende types (vrijwillige) overuren correct worden verwerkt en opgevolgd onder de nieuwe regeling.
Wilt u nagaan hoe deze regeling binnen uw organisatie kan worden toegepast? KORA HR helpt u graag met het opstellen van de nodige overeenkomsten, de aanpassing van uw arbeidsdocumenten en de correcte verwerking in payroll.
Wenst u een praktische template voor de schriftelijke overeenkomst, volledig afgestemd op de nieuwe regels, dat u bovendien eenvoudig kan gebruiken, stuur ons een mailtje via kora@kora-hr.be en ontvang een gratis exemplaar.
